Archiwa tagu: L’Incoronazione di Poppea

Przewrotny trium Amora, czyli „Koronacja Poppei” Monteverdiego – relacja

Claudio Monteverdi, L’incoronazione di Poppea

Wersja neapolitańska z 1651 r.

Opera Rara, Teatr im. Juliusza Słowackiego, Kraków

03.12.2015

Wykonawcy:

Giuseppina Bridelli (sopran) – Poppea

Margherita Rotondi (mezzospran) – Nerone

Xenia Meijer (mezzosopran) – Ottavia

Filippo Mineccia (kontratenor) – Ottone)

Salvo Vitale (bas) – Seneca

Jolanta Kowalska-Pawlikowska (sopran) – La Fortuna, Drusilla

Monica Piccini (sopran) – La Virtu, Valetto

Francesca Boncompagni (sopran) – Amore, Damigella

Alberto Allegrezza (tenor) – Arnalta

Alessio Tossi (tenor) – Nutrice, Soldato

Raffaele Giordani  (tenor) – Soldato, Lucano, Liberto

Mauro Borgioni (baryton) – Littore, Marcurio

La Venexiana, dyr. Claudio Cavina

Jak żałobne wieści niosą – to ostatnia Opera Rara. Od przyszłego roku skończą się wyprawy do krakowskiego Teatru Słowackiego, podczas których widzowie polscy mogli zobaczyć i posłuchać najlepszych światowych wykonawców w tak rzadko u nad grywanym barokowym repertuarze. Jeszcze tylko w marcu ostatnie Misteria Paschalia i włodarze Krakowa mogą przerzucić swoje dotacje na bardziej masową rozrywkę – przyda się na pewno więcej futbolu albo jakiś młodzieżowy festiwal sacro-song. A może lepiej wydać tę kasę na którąś z tak ostatnio modnych rekonstrukcji, np. rzezi galicyjskiej? Ale skończmy szutki! Tak naprawdę to jest nam bardzo smutno…

La Venexiana, przy klawesynie Claudio Cavina; fot. IR

Pożegnalny akcent cyklu Opera Rara był na pewno znaczący – to ostatnia opera „boskiego” Claudia, czyli L’incoronazione di Poppea w interpretacji najgłośniejszych dziś chyba speców od Monteverdiego, czyli zespołu włoskich madrygalistów La Venexiana pod kierunkiem Claudia Cavina. Zespół – zaledwie siedmiu instrumentalistów – brzmiał niebywale. Z jednej strony subtelnie i delikatnie, z drugiej jednak z takim bogactwem dźwięku, jakie potrafi stworzyć duża, wieloosobowa orkiestra. Ponad trzy godziny przebywaliśmy w innej rzeczywistości! Było pięknie!

Soliści; fot. IR

Libretto Francesca Busunellego, weneckiego prawnika, jest nie tylko oryginalne, ale wręcz szokujące. Mamy parę kochanków – cesarza Nerona i piękną Poppeę, mamy też ich nieszczęsnych małżonków, nauczyciela Nerona Senekę i jego uczniów, młodziutką Drusillę zakochaną w Ottonie, mężu Poppei, poetę Lukiana i całą galerię dworzan – piastunki, służących, żołnierzy. No i oczywiście grę sił wyższych, czyli zakład pomiędzy Fortuną, Cnota i Amorem o to, kto tak naprawdę decyduje o losach świata. Jak myślicie, kto?

Żadna z występujących postaci nie jest sympatyczna, trudno właściwie którąkolwiek polubić. Główni protagoniści to ogarnięty seksualną obsesją cesarz i ambitna, wyrachowana kokietka – manipulują otoczeniem i sobą nawzajem, niszcząc swoich partnerów i każdego, kto staje im na drodze. Ich finałowy triumf – miłosny duet – do dziś wzbudza w widzach zażenowanie. Jest przejmująco piękny, ale jak może zwyciężać miłość tak samolubna, okrutna i grzeszna? Czy to właśnie jest ten triumf Amora? Takie uczucia rządzą światem?

Dla całej tej gamy niebywale prawdziwych i gwałtownych emocji znalazł włoski kompozytor doskonały wyraz. Nie wchodźmy teraz w muzykologiczne szczegóły, czyli ile w tej operze jest naprawdę Monteverdiego. Ile by nie było, dzieło to doskonałe i przejmujące do głębi!

Poza świetnymi muzykami podziwialiśmy całą gamę dobrych solistów. Wyróżniała się wyraźnie Giuseppina Bridelli jako Poppea – zmysłowa i zalotna, Filippo Mineccia jako Ottone – nie jestem wielbicielką jego metalicznego głosu, ale w swojej interpretacji świetnie i subtelnie operował emocjami postaci nieszczęśliwego małżonka Poppei. Świeża i radosna Jolanta Kowalska-Pawłowska była ujmująca zarówno jako Fortuna, jak i tragiczna Drusilla. Znakomity bas, Salvo Vitale to świetna partia Seneki. Alberto Allegrezza jako Arnalta zaśpiewał cudowną kołysankę w drugim akcie absolutnie po mistrzowsku. Nieco rozczarowały mnie dwa mezzosoprany. Margherita Rotondi była Neronem sztywnym jak kołek i zdecydowanie nie potrafiła oddać całej emocjonalnej dwuznaczności tej postaci. Jakby na drugim biegunie Xenia Meijer, tragiczna Ottavia, żona cesarza, zamiast monumentalnego dramatu odegrała histeryczne konwulsje – moim zdaniem najsłabsza interpretacja w tym spektaklu.

Nie zmienia to oczywiście faktu, że posłuchanie tej niezwykłej opery na żywo, w teatrze, nawet w wersji koncertowej, to przeżycie warte każdej ceny i każdego trudu. Rozkoszowałam się nim przez trzy godziny, próbując zapomnieć, że to ostatnie…

L’incoronazione di Poppea – wykonania

2015, 12 marca – Opera Rara, Teatr im. Juliusza Słowackiego, Kraków

Wersja neapolitańska z 1651 r.

Wykonawcy:
Giuseppina Bridelli (sopran) – Poppea
Margherita Rotondi (mezzospran) – Nerone
Xenia Meijer (mezzosopran) – Ottavia
Filippo Mineccia (kontratenor) – Ottone)
Salvo Vitale (bas) – Seneca
Jolanta Kowalska-Pawlikowska (sopran) – La Fortuna, Drusilla
Monica Piccini (sopran) – La Virtu, Valetto
Francesca Boncompagni (sopran) – Amore, Damigella
Alberto Allegrezza (tenor) – Arnalta
Alessio Tossi (tenor) – Nutrice, Soldato
Raffaele Giordani  (tenor) – Soldato, Lucano, Liberto
Mauro Borgioni (baryton) – Littore, Marcurio
La Venexiana, dyr. Claudio Cavina

relacja

 

2013, 12 kwietnia – Akademia Teatralna w Warszawie

Kierownictwo muzyczne: Lilianna Stawarz
Opieka artystyczna: Ryszard Peryt, Anna Radziejowska, Artur Stefanowicz
Reżyseria: Barbara Wisniewska, Grzegorz Reszka, Rafał Swaczyna, Agata Dyczko, Joanna Grabowicka
Kostiumy: Anna Nurzyńska

Wykonawcy:
Poppea – Dagmara Barna, Bożena Bujnicka
Nerone – Kacper Szelążek
Ottone – Marcin Litwień, Marcin Gadaliński
Ottavia – Elwira Janasik, Joanna Drewniak
Seneca – Paweł Czekała
Drusilla – Edyta Krzemień, Monika Wilska
Fortuna – Magdale Krzysztoforska, Anqi Zhang
Virtu – Marta Czrkowska, Anna Koźlakiewicz
Amore – Jakub Józef Orliński

 

1996, 12 października – Warszawska Opera Kameralna

Reżyseria: Ryszard Peryt
Dyr. Władysław Kłosiewicz
Scenografia Andrzej Sadowski

Wykonawcy:
Poppea – Olga Pasiecznik
Nerone – Dariusz Paradowski
Ottavia – Dorota Lachowicz
Ottone – Artur Stefanowicz
Seneka – Jerzy Ostapiuk
Drusilla, Fortuna – Marta Boberska
Virtu – Aleksandra Zamojska
Amore, Damigella – Agnieszka Lipska
Musicae Antiquae Collegium Varsoviense

Pur ti miro – Dariusz Paradowski i Olga Pasiecznik

 

1971, 16 lipca – Teatr Wielki w Warszawie

Reżyseria: Ludwik René
Dyr. Zygmunt Latoszewski

 

L’incoronazione di Poppea

L’incoronazione di Poppea – Koronacja Poppei

opera reggia/drama musicale w trzech aktach z prologiem
muzyka Claudio Monteverdi
libretto Giovanni Francesco Busunello wg „Dzienników” Tacyta
premiera w Teatro SS. Giovanni e Paolo w Wenecji, karnawał 1643

Premierowa obsada:
Fortuna (sopran)
Mirtu (sopran)
Amor (sopran)
Pallada (sopran)
Merkury (tenor)
Wenus (sopran)
Poppea (sopran) – Anna di Valerio (?)
Neron (sopran-kastrat) – Stefano Costa (?)
Oktawia (sopran) – Anna Renzi
Otton (alt)
Seneka (bas)
Drusilla (sopran)
Mamka (alt/tenor)
Arnalta (alt/tenor)
Lucano (tenor)
Valetto (sopran-kastrat) – Rabocchio (Corbacchio?)
Damigella (sopran)
Liktor (bas)
Kapitan Wyzwoleniec (tenor)
Żołnierze (2 tenory)
Domownicy Seneki (2 tenory, bas)
Konsulowie (tenor, bas)
Trybuni (2 tenory, bas)

Prolog

Fortuna, cnota i Amor spierają się o władzę. Amor zapowiada, że przed zmierzchem pokaże rywalom, kto naprawdę rządzi światem

Akt I

Otton wraca do domu z dalekiej podróży, tęskniąc za ukochaną żoną, Poppeą. Przed domem spostrzega dwóch żołnierzy Nerona. Neron żegna Poppeę po miłosnej nocy. Poppea jest pewna poparcia Amora i Fortuny, mamka Arnalta ostrzega ją, zwłaszcza przed cesarzową. Zdradzona Oktawia przeżywa upokorzenie. Mamka radzi jej, żeby poszukała kochanka, Oktawia ze wstrętem odrzuca tę radę.

Filozof Seneka sławi wdzięki Oktawii, która prosi go o wstawiennictwo u Nerona, jego byłego ucznia. Seneka medytuje nad bólem, który dotyka nawet cesarzową. Pallada przepowiada filozofowi rychłą śmierć. Seneka przyjmuje to ze stoickim spokojem. Neron postanawia odtrącić Oktawię i poślubić Poppeę. Sprzecza się z Seneką. Neron wraca do Poppei, która podburza go przeciw filozofowi, Neron skazuje Senekę na śmierć. Otton błaga Poppeę o miłość, jednak ona nim gardzi. Otton ulega westchnieniom Druzylli, która od dawna go wielbi.

Akt II

Seneka medytuje nad samotnością. Merkury przynosi mu wyrok, który po chwili potwierdza Kapitan. Seneka żegna się z przyjaciółmi i przygotowuje ceremonię samobójstwa, nie zważając na błagania domowników. Paź i Panna służebna wesoło flirtują. Neron i Lukian cieszą się ze śmierci Seneki. Neron myśli tylko o Poppei. Otton rezygnuje z zabicia Poppei, jednak Oktawia, szantażując go, nakazuje mu zamordowanie żony. Druzylla jest szczęśliwa. Otton powierza jej nakaz cesarzowej. Druzylla go wspiera i daje mu przebranie. Poppea triumfuje po śmierci Seneki, Arnalta ją ostrzega. Poppea kładzie się spać, Arnalta śpiewa jej kołysankę. Otton w przebraniu Druzylli zakrada się do ogrodu, Amor budzi Poppeę i Arnaltę, uniemożliwiając Ottonowi zabicie żony. Podejrzana jest Druzylla, która przebrała Ottona w swoje szaty. Amor triumfuje.

Akt III

Druzylla czeka na powrót Ottona, Arnalta i straże przybywają, aby ja aresztować. Druzylla przyznaje się do zbrodni, aby ratować Ottona, Neron skazuje ją na tortury. Otton wyznaje swój postępek, aby ratować Druzyllę. Wyjawia plan Oktawii. Neron skazuje kochanków na wygnanie, ogłaszając równocześnie wygnanie Oktawii. Neron oznajmia Poppei, że zostanie cesarzową. Arnalta cieszy się szczęściem swojej pani. Oktawia rozpacza i żegna się z Rzymem. Poppea zostaje ukoronowana w obecności konsulów i Trybunów. Amor i Wenus ogłaszają swoje zwycięstwo, Neron i Poppea łączą się w miłosnym duecie.

Wykonania w Polsce

Relacje