Archiwa tagu: opera barokowa

Il prigioner superbo

Il prigioner superbo – Dumny więzień

drama per musica w trzech aktach
muzyka Giovanni Battista Pergolesi
libretto Gennaro Antonio Federico na motywach „La fede tradita e vendicata” Francesca Silvianiego
premiera 28 sierpnia lub 4 września 1733 w Teatro San Bartolomeo w Neapolu, z intermezzo La serva patrona

Premierowa obsada:
Rosmene, córka Sostrata (sopran) – Anna Bagnolesi
Metale, król Gotów (alt) – Lucia Grimami
Micisda, książe czeski (alt) – Anna Mazzoni
Ericlea, księżniczka norweska ( sopran) – Rosa Mamcini
Sostrate, król Norwegii ( tenor) – Giovanni Battista Pinacci
Viridate, książe duński (sopran-kastrat) – Antonio Vastoro

Akt I

Ericlea, księżniczka norweska, przybywa na dwór króla Gotów Metalce, którego ma poślubić. Metalce wespół z sojusznikami pokonał króla Sostrata, uwięził władcę i jego córkę Rosmenę. Jej rękę ofiaruje sojusznikowi, duńskiemu księciu Viridate. Jednak sam wpada w sidła miłości i zakochuje się w Rosmene. Ericlea jest zazdrosna, tymczasem Rosmene odtrąca zaloty króla i lekceważy obawy jego narzeczonej. Ericlea szuka zemsty i wzywa na pomoc swego dawnego kochanka, czeskiego księcia Micisdę.

Akt II

Viridate nie chce odstąpić królowi narzeczonej i czyni mu wyrzuty. Metalce postanawia przekonać Sostrata do oddania mu córki, obiecując mu zwrot tronu. Sostrate go zwodzi, w końcu odrzuca z pogardą tę propozycję. Metalce chce go zabić, jednak na drodze staje mu Viridate. Na rozkaz Metalce zostaje aresztowany i podobnie jak Sostrate skazany na śmierć. Rosmene żegna się z ojcem. Metalce zmusza ją do wybrania, którego z dwóch skazańców chce ocalić. Rosmene poświęca Viridata.

Akt III

Micisda przynosi Viridate wyrok śmierci podpisany przez Rosmenę. Wyjawia mu przy tej okazji zamiary Ericlei. Rosmene przybywa do lochu i wysłuchuje wyrzutów ojca i ukochanego. Metalce szykuje się do ślubu z Rosmene, Ericlea przygotowuje zemstę. Rosmene okazuje tyranowi nienawiść. Nadchodzi wieść o buncie, przygotowanym przez Erocleę. Metalce popada w rozpacz. Jednak zyskuje przebaczenie Sostrata, który odzyskuje tron, oddaje rękę Rosmeny Viridatowi, zaś skruszony Metalce poślubia Ericleę.

Il Flaminio

Il Flaminio – Flaminio

commedia per musica w trzech aktach
muzyka Giovanni Battista Pergolesi
libretto Gennaro Antonio Federico
premiera w Teatro Nuovo w Neapolu, jesień 1735

Premierowa obsada:
Polidoro, brat Agaty, zakochany w Giustinii (tenor) – Pietro Vitale
Flaminio, występujący pod imieniem Giulia, kochanek Giustinii (sopran) – Antonia Colosanti
Giustinia, młoda wdowa, zakochana we Flaminiu (mezzo-sopran) – Paola Fernandez (?)
Agata, siostra Polidora, zakochana w Giuliu (sopran) – Anna Cialfieri
Ferdinando, narzeczony Agaty (tenor) –
Checca, służąca Giustinii (sopran) – Margherita Pozzi
Bastiano, służący Polidora (bas) – Girolamio Piani

Akt I

Polidoro mieszka z siostrą Agatą w willi pod Neapolem. Jest zakochany w młodej wdowie, Giustinii, która zgodziła się za niego wyjść. Jednak Giustinia kocha się w sekretarzu Polidora, Giuliu, w którym rozpoznała swego dawnego adoratora, Flaminia. Agata również kocha się w Giuliu. Przybywa jej narzeczony, Ferdinado, spotyka się jednak z chłodem ze strony Agaty. Giustinia podejrzewa, że Giulio odwzajemnia uczucia Agaty, ten jednak odrzuca oskarżenia. Polidoro zaleca się do Checci, służącej Giustinii, którą adoruje jego służący Bastiano.

Akt II

Ferdinando chce odzyskać serce Agaty. Giustinia z trudem znosi obojętnośc Giulia. Polidoro odkrywa uczucie, jakim siostra darzy jego sekretarza i zwalnia go. Flaminio wyznaje uczucia giustinii, jednak nie odkrywa swojej prawdziwej tożsamości. Podczas urodzin Checci Polidoro odbywa wyścig w workach z Bastianem, co Giustinia wykorzystuje jako pretekst do zerwania zaręczyn.

Akt III

Flamino odrzuca zaloty Agaty i wzdycha do Giustinii. Porzucony Polidoro postanawia go zabić, jednak jego strzelba nie jest nabita. Giustinia oddaje rękę Flaminiowi, Agata zgadza się poślubić Ferdynanda, a Checca – Bastiana.

 

Adriano in Siria

Adriano in Siria – Hadrian w Syrii

dramma per musica w trzech aktach
muzyka Giovanni Battista Pergolesi
libretto Pietro Metastasio
premiera w Teatro San Bartolomeo w Neapolu, 25 października 1734, z intermezzo Livietta e Tracollo

Premierowa obsada:
Adriano, cesarz rzymski (sopran) – Maria Marta Monticelli
Sabina, narzeczona Adriana (sopran) – Catering Fumagalli
Osroa, król Partów (tenor) – Francesco Tolve
Emirena, córka Osroa, narzeczona Farnaspe (sopran) – Giustina Turcotti
Farnaspe, książe partyjski (mezzosopran – kastrat) – Gaetano Majorano „Caffarelli”
Aquilio, trybun rzymski (sopran) – Margherita Chimenti „La Droghierina”

Akt I

Cesarz Hadrian podbija królestwo Partów i więzi króla Osroa i jego córkę Emirenę. Zakochuje się w Emirenie, zapominając o rzymskiej narzeczonej Sabinie. Osroa odrzuca zaproszenie do Antiochii, jednak dołącza dyskretnie do orszaku księcia Farnaspe, narzeczonego Emireny. Farnaspe prosi Hadriana o uwolnienie Emireny, Hadrian nie chce mu odmówić. Jego zausznik, trybun Aquilio jest z tego niezadowolony, ponieważ kocha Sabinę i uczucie Hadriana do Emireny jest mu na rękę. Aquilio zdobywa zaufanie Emireny, która obawiając się cesarza, ukrywa miłość do Farnaspa. Farnaspe jest zrozpaczony. Cesarz Hadrian, wiedziony uczuciem i nadzieją, proponuje Emirenie małżeństwo i tron. Niespodziewanie przybywa Sabina. Osroe nocą podpala pałac, rzucając podejrzenie na księcia. Farnaspe rzuca się w ogień na ratunek Emirenie, czym przekonuje ją o swojej miłości. Hadrian wtrąca księcia do więzienia.

Akt II

Emirena wyjawia Sabinie swoje uczucie do księcia. Sabina przyrzeka pomoc w ucieczce jej i Farnaspa. Podczas ucieczki kochankowie dostają się w ogień walki. Osroa twierdzi, że zabił cesarza. Hadrian jednak przeżył i podejrzewa o zamach Farnaspa. Emirena wskazuje prawdziwego sprawcę, nie rozpoznając swego ojca. Hadrian więzi cała trójkę: Osroa, Emirenę i Farnaspa.

Akt III

Aquilio namawia Sabinę do wyjazdu i radzi cesarzowi, by poprosił Osroa o rękę Emireny w zamian za wolność i tron. Jednak Osroa nie ufa cesarzowi i utwierdza Emirenę w niechęci do Hadriana. Cesarz postanawia przykuć wroga do swego rydwanu podczas triumfalnego wjazdu do Rzymu. Farnaspe pragnie ratować życie króla. Sądząc, że cała Azja ucierpi od gniewu cesarza, prosi Emirenę, by uległa Hadrianowi. Sabina spotyka Hadriana nad brzegiem morza i w rozmowie ujawnia intrygi Aquilia. Z miłości do Hadriana jest gotowa odstąpić go Emirenie. Cesarz wzruszony jej szlachetnością ułaskawia wszystkich, łączy Emirenę i Farnaspa i poślubia Sabinę.

 

Inscenizacje przedstawiane w Polsce.

 

 

Il Sant’Alessio – wykonania

1998, 10 stycznia – Warszawska Opera Kameralna

Kierownictwo Muzyczne: Władysław Kłosiewicz
Reżyseria: Ryszard Peryt
Scenografia: Andrzej Sadowski
Choreografia: Jolanta Kruszewska

Wykonawcy:
Roma/Angelo – Dorota Całek
Alessio – Piotr Wojtasiewicz
Curtio – Krzysztof Kur
Martio – Bernard Pyrzyk
Demonio – Grzegorz Zychowicz
Nutrice – Urszula Jankowska
Sposa – Marzann Rudnicka
Madre – Urszula Palonka
Eufemiano – Jerzy Knetif
Adrasto – Piotr Łykowski
Ninzio – Miochał Kanclerski
Religione – Mirosława Tukalska
Demonio – Zdzisław Kordyjalik, Jacek Wisłocki, Zbigniew Dębko
Domestici – Aleksandra Bubicz, Iwona Kowałkowska, Ewa Mikulska, Jacek Wisłocki
Profeta – Sławomir Jurczak

Zespół Solistów WOK

 

 

Il Sant’Alessio

Il Sant’Alessio – Święty Aleksy

dramma musicale w trzech aktach
muzyka Stefano Landi
libretto Giulio Rospigliosi
premiera w Palazzo Barberini ai Giubbonari w Rzymie, 8 marca 1631, wznowiona 21 lutego 1632 na inaugurację Palazzo Barberini alle Quatro Fontane
dekoracje sceniczne Pietro da Cortona

Premierowa obsada:

Sant’Alessio (sopran-kastrat) – Angelo Ferrotti (?)
Roma (sopran chłopięcy) – Paoluccio cipriani
Eufemiano (bas) – Francesco Bianchi
Adrasto (tenor)
Curtio (sopran)
Martio (alt)
Demon (bas) – Bartolomeo Nicolini (?)
Mamka (alt)
Małżonka (sopran-kastrat) – Marc’Antonio Pasqualini (?)
Matka (sopran)
Anioł (sopran)
Religia (sopran)
Nuncjusz (alt)

Prolog

Zapowiedź wystawienie dramatu opowiadającego o św. Akejsym na cześć gościa, księcia Aleksandra Karola Wazy. Pesni na chwałę Rzymu.

Akt I

Senator rzymski Eufemian zwierza się rycerzowi Adraście z troski o ukochanego syna, Aleksego, który przepadł bez wieści. Adrasto przyznaje, że słyszał o Aleksym w Palestynie z ust pobożnego pielgrzyma. Aleksy bowiem uciekł od bogactw i moralnej nędzy Rzymu i jako żebrak żyje potajemnie w pałacu ojca, prześladowany przez rozpustników Kurcjusza i Marcjusza. Czyny Aleksego wywołują furię Demona. Matka bohatera i jego Małżonka wciąż go opłakują. Domownicy modlą się  za niego.

Akt II

Demon knuje spisek mający zawrócić Aleksego z drogi wyrzeczeń: nakłania jego Małżonkę, alby wyruszyła w świat ma poszukiwanie męża, licząc, iż Aleksy ujawni wówczas swą tożsamość. Małżonka Aleksego i jego Matka chcą wyruszyć wspólnie na poszukiwania. Aleksy, nie ujawniając swej tożsamości, błaga je o rezygnację z tego niebezpiecznego przedsięwzięcia. Aleksy szuka rady w modlitwie do bożego miłosierdzia. Waha się, czy powinien ujawnić swą tożsamość i zrezygnować z ascezy. Demon staje przed nim w przebraniu Pustelnika i próbuje go zwieść. Z nieba zstępuje anioł i przepędza Demona, obiecując Aleksemu wieczną nagrodę. Marcjusz bierze Demona za prawdziwego pustelnika i drwi z niego. Demon zsyła nań boleści. Religia  sławi w niebiosach zwycięstwo Aleksego nad pokusami. Nowina o niosącym pociechę głosie z niebios dociera do Eufemiana.

Akt III

Demon pogrąża się w piekielnej otchłani. Głos z niebios wzywa wiernych do Eufemiana i nakłania do oddania czci słudze bożemu, który oddał ducha. Eufemian i Matka rozpoznają w nim swojego syna. Chór aniołów koi ich ból. Religa i i Cnota nadają imię Aleksego jednej z rzymskich świątyń.

Wykonania w Polsce

Opery Monteverdiego

Gli amori di Diana ed’Endimione – zaginione, intermedium w czterech scenach, libretto nieznane, premiera w Palazzo Ducale w Mantui, podczas karnawału 1604/1605, trzecia z planowanych pięciu intermezzo wprowadzonych pomiędzy aktami l’Aminta według Tasso, wykonane w Teatro Farnese w Parmie, 13 grudnia 1628, z okazji ślubu Odoarda Farnese z Margueritą de’Medici

Gli amori de Dido e Enea – zaginione, intermezzo, libretto Ascanio Pio, druga z planowanych pięciu intermezzo wprowadzonych pomiędzy aktami l’Aminta wg Torquata Tassa, wykonane w Teatro Farnese w Parmie, 13 grudnia 1628, z okazji ślubu Odoarda Farnese z Małgorzatą de’Medici

Andromeda – zaginione, favola in musica, libretto Ercole Marigliani, premiera w Palazzo Ducale w Mantui, podczas karnawału 1619/1620

Apollo e Dafne – zaginione, znane z listów Monteverdiego, kantata teatrale/ballo, libretto Alessandro Striggio, premiera w Palazzo Ducale w Mantui, luty 1620

Gli Argonauti – zaginione, znane z listów Monteverdiego, intermezzo/mascherata, libretto Ascanio Pio/Claudio Achillini, czwarta z planowanych pięciu intermezzo wprowadzonych pomiędzy aktami l’Aminta wg Torquata Tassa, wykonane w Teatro Farnese w Parmie, 13 grudnia 1628, z okazji ślubu Odoarda Farnese z Margueritą de’Medici

Arianna 

Armida abbandonata – zaginione, znane z listów Monteverdiego, libretto wg „Jerozolimy wyzwolonej” Torquata Tassa, skomponowane 1626/1627 dla Mantui

Il ballo delle Ingrate

Il combattimento di Tankredi e Clorinda

Bradamante (Meliso e Bradamante) – zaginione, intermezzo, libetto wg Torquata Tassa, wykonane w Teatro Farnese w Parmie, 13 grudnia 1628, z okazji ślubu Odoarda Farnese z Margueritą de’Medici

La conjiunta d’Alceste e d’Admeto – zaginione, niedokończone, libretto Scipione Agnelli, luty 1617, zamówione z okazji ślubu księcia Ferdinanda Gonzagi z księżniczką Katarzyną di Medici,

Delia e Ulisse – napisane we współpracy z Francesco Manelli, dla Teatro Giustavilanni w Bolonii, 1630

La finta pazza Licori – zaginione, znane z listów Monteverdiego, commedia pastorale, libretto Giulio Strozzi, premiera 1627, zamówienie Vincenta II Gonzagi na jego inaugurację jako księcia Manui

L’incoronazione di Poppea

L’Idropica – zaginione, prolog „Ha cento lustri con etereo giro”, libretto Gabriello Chiabrera wg „La idropica” Giovanniego Battisty Guariniego, premiera w Mantui, 2 czerwca 1608, z okazji ślubu księcia Francesca Gonzagi z księżniczką Małgorzatą Sabaudzką (intermezzi: Salomone Rossi, Giovanni Giacomo Gastoldi, Paolo Biat, Giulio Cesare Monteverdi)

La Maddalena – prolog „Su le penne de’venti il ciel varcando”,wg La Magdalena Giovanniego Battisty Anreiniego, premiera w Mantui, marzec 1617

Mercurio e Marte – zaginione, Borneo regale, libretto Claudio Achillini, premiera Palazzo Farnese w Parmie, 21 grudnia 1628

Le nozze d’Enea con Lavinia – zaginione, tragedia di lieto fine, libretto Giacomo Badoro, premiera w Teatro SS. Giovanni e Paolo w Wenecji, 1641

Le nozze di Tetide – zaginione, znane z listów Monteverdiego, favola marittima, libretto Scipione Agnelli, 1616, zamówione z okazji ślubu księcia Ferdinanda Gonzagi z księżniczką Katarzyną di Medici

L’Orfeo

Proserpina rapita – zaginiona, libretto Giulio Strozzi, premiera w Palazzo Mocenigo w Wenecji, kwiecień 1630 z okazji ślubu Lorenza Giustinianiego z Giustnianą, córką Moceniga

Il ritorno d’Ulisse in patria

Tirsi e Clori – ballo, libretto Alessandro Striggio, premiera w Palazzo Ducale w Matui, styczeń 1616

La vittoria d’amore – zaginione, baletto, libretto Bernardo Morando, premiera w Citadella w Piacezy, 7 lutego 1641

Opery Landiego

Il pregi della primavera –libretto Ottaviano Castelli, premiera w Castel Gandolfo w Rzymie, 1635

La Morte d’Orfeo – tregicomedia pastorale w pięciu aktach, libretto Stefano Landi na motywach „La favola d’Orfeo” Angela Poliziano, premiera w Rzymie, 1 czerwca 1619, dedykowane Alessandro Matthei

Il Sant’Alessio

Opery Kapsbergera

Apotheosis sive Consecratio SS Ignatii et Francisci Xaverii – dramma sacra w pięciu aktach, libretto Orazio Grassi, premiera w Collegio Romano w Rzymie, 1622, z okazji kanonizacji Ignacego Loyoli, założyciela zakonu jezuitów i Franciszka Ksawerego, zwanego apostołem Indii

Fetonte, dramma recitato a più voci – opera, premiera 1630 w Rzymie, zaginiona

La vittoria del principe Vladislao in Valacchia – opera, skomponowana w 1625, zaginiona

Opery i oratoria Haendla

Aci, Galatea e Polifemo 

Acis and Galatea 

Admeto, Rè di Tessaglia

Agrippina 

Alceste

Alcina 

Alessandro

Alessandro Severo

Alexander’s Feast

Almira

Amadigi di Gaula

Arbace 

Arianna in Creta

Ariodante 

Arminio 

Atalanta

Belshazzar 

Berenice, Regina d’Egitto

Caio Fabriccio – pasticcio, libretto Apostolo Zeno, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 4 listopada 1733

Catone – pasticcio, libretto Pietro Metastasio, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 4 listopada 1732

Comus 

Daphne

Deidamia

Didone abbandonata – pasticcio, libretto Pietro Metastasio, premiera w Royal Theatre w Covent Garden w Londynie, 13 kwietnia 1737

L’Elpidia overo rivali generosi – pasticcio, libretto Nicola Haym według Apostolo Zeno, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 11 maja 1725

Esther – oratorium w sześciu scenach, libretto John Arbuthnot i Alexander Pope według biblijnej Księgi Estery i sztuki Jeana Racine’a, premiera w Cannons, 1718

Ezio 

Faramondo

Flavio, Rè di Longobardi

Floridante

Florindo – zaginione, opera w trzech aktach, libretto Heinrich Hinsch, premiera w Theater am Gänsemarkt w Hamburgu, styczeń 1708 (także Daphne lub Florindo und Daphne)

Germanico – zaginione, odnalezione w 2007 w bibliotece konserwatorium Luigi Cherubini we Florencji, premiera w Wenecji, 1706 (?)

Giove in Argo – pasticcio w trzech aktach, libretto Antonio Maria Lucchini, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 1 maja 1739

Giulio Cesare in Egitto

Giustinio – dramma per musica w trzech aktach, libretto Nicolò Beregani i Pietro Pariati, premiera w Royal Theatre w Covent Garden w Londynie, 16 lutego 1737

Hercules 

Imeneo – dramma per musica w trzech aktach, libretto według Silvia Stampiglii, premiera w Royal Theatre Lincoln’s Inn Fields w Londynie, 22 listopada 1740

Israel in Egypt

Jephtha

Judas Maccabaeus

Lotario – dramma per musica w trzech aktach, libretto Giacomo Rossi według Antonia Salviego, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 2 grudnia 1729

Lucio Papiro dittatore – pasticcio, libretto według Apostolo Zeno i C.I. frugoni, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 23 maja 1732

Lucio vero – pasticcio w trzech aktach, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 14 listopada 1745 („Middlesex” opera company)

Muzio Scevola

Nero – zaginione, opera w trzech aktach, libretto Friedrich Christian Feustking, premiera w Theater am Gänsemarkt w Hamburgu, 25 luty 1705

Oreste – pasticcio w trzech aktach, libretto Giangualberto Barlocci, premiera w Royal Theatre w Covent Garden w Londynie, 18 listopada 1734

Orlando

Ormisda – pasticcio, libretto Apostolo Zeno, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 4 kwietnia 1730

Ottone, Rè di Germania

In Parnasso in festa per gli sponsali di Teti e Peleo– serenata w trzech częściach, libretto giacomo Rossi (?), premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 13 marca 1734, z okazji ślubu księżniczki Anny, córki króla Jerzego II, z księciem Wilhelmem IV d’Orange-Nassau

Partenope – dramma per musica w trzech aktach, libretto według Silvia Stampiglii, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 24 lutego 1730

Il pastor fido

Poro, Rè dell’Indie – dramma per musica w trzech aktach, libretto Antonio Salvi według „Alessandro nell’Indie” Pietra Metastasia, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 2 lutego 1731

Radamisto

Riccardo Primo, Rè d’Inghilterra – dramma per musica w trzech aktach, libretto Paolo Antonio Rolli według „Isacio tiranno” Francesca Brianiego, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 11 listopada 1727

Rinaldo

Rodelinda, Regina de’Longobardi

Rodrigo

Saul 

Samson

Scipione albo Publio Cornelio Scipione – dramma per musica w trzech aktach, libretto Paolo Antonio Rolli według Antonia Salviego, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 12 marca 1726

Semele 

Semiramide riconosciuta – pasticcio, libretto Pietro Metastasio, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 30 października 1733

Serse – dramma per musica w trzech aktach, libretto według Niccolò Minata i Silvia Stamipigliego, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 15 kwietnia 1738

Lucio Cornelio Silla – dramma per musica w trzech aktach, libretto Giacomo Rossi, premiera w Burlington House (Queen’s Theatre ?) w Londynie, czerwiec 1713

Siroe, Rè di Persia – dramma per musica w trzech aktach, libretto Nicola Francesco Haym według Pietra Metastasia, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 17 lutego 1728

Sosarme, Rè di Media – dramma per musica w trzech aktach, libretto według „Dionisio, Re di Portogallo” Antonia Salvego, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 15 lutego 1732

Susanna 

Tamerlano 

Teseo – dramma tragico w pięciu aktach, libretto Nicola Francesco Haym według Philippe’a Quinault, premiera w Queen’s Theatre na Haymarket w Londynie, 10 stycznia 1713

Theodora – oratorium w trzech aktach, libretto Thomas Morell według Roberta Boyle’a, premiera w Royal Theatre w Covent Garden w Londynie, 16 marca 1750

Tito imperatore – libretto według „Berenice” Jeana Racine’a, skomponowane w październiku i listopadzie 1731 (tylko sceny I i III z I aktu – włączone do Ezio)

Tolomeo, Rè d’Egitto 

Il trionfo del Tempo e del Disinganno

Venceslao – pasticcio, libretto Paolo Rossi według Apostolo Zeno, premiera w King’s Theatre na Haymarket w Londynie, 11 (12?) stycznia 1731 (Gerg Friedrich Haendel, Leonardo Vinci, Johann Adolph Hasse, Nicola Porpora)